Ibsa pireezidaantii MN Oromiyaa obbo Shimallis Abdiisaa

Ibsa haala yeroo irratti, Pir.Itti Aanaan MN Oromiyaa Ob. Shimallis Abdiisaa Kennan

Kabajamaa ummata Oromoo

Daandiin hanga har’aatti irra dhufne qoreedhaan kan guutame ta’us, qormaanni yeroo dhiyoo asitti keessummeessaa jirru ammoo hedduu wal-xaxaa fi hammaataa dha. Rakkoo nageenyaa fi walitti bu’insaa tibbana nu mudatee tureen cabinsa nu mudaterraa osoo hin baayyaanatin, rakkoo biroo keessummeessuuf saaxilamnee jirra.

Guyyaa kaleessaa naannoo Amaaraa Yuunivarsiitii Waldiyaatti reebicha barattoota nagaa irratti raawwatameen gabaasa hanga ammaatti qabnuun lubbuun barattoota keenyaa lamaa darbee jira. Barattoota hedduu irras miidhaan qaamaa qaqqabee jira. Hunda dura mootummaan naannoo Oromiyaa lubbuu barattootaa darbee kanaan gaddi guddaan kan itti dhagaa’ame ta’uu ibsaa, ummata naannoo keenyaafi maatii barattoota du’aniitiif ergaa jajjabinaa dabarsuu barbaada.

Akkuma irra deddeebinee ibsaa turre, paartileen siyaasaa tokko tokko karaa qaxxaamuraan aangoo qabachuuf jecha, akkasumas yaada isaanii humnaan ummattoota irratti fe’uuf hojjechaa jiru. Paartilee daldala siyaasaatiin machaa’anii nageenya booressuudhaaf qophaa’an kunniin  ajandaalee adda addaa bocuudhaan naannoo fi biyya keenya tasgabbii dhowwuu fi ummattoota burjaajessuurratti hojjechaa jiru.

Har’as akkuma baratame kallattii tokkoon yeroo irratti dammaqnu kallattii biroo gegeeddaratee wal-dhabdee fi walitti buhiinsa babal’isuurratti argama. Sababa kanaan, lubbuun dhala namaa gama hundaanuu gar-malee yeroo darbuu fi yaadaa fi qalbiin keenya akka madaa’u gochuun taatee irra deddeebiin nu mudataa jiruu dha. Ammas taanaan, ajandaa humnoonni daldala siyaasaatiin machaa’an kunneen dhaabbilee barnootaa keessatti facaasaniin ijoolleen Oromoo fi sabootaa fi sab-lammootaa wareegama hin malle kaffalaa jiru. Kan lubbuun darbanii fi kanneen qaamaan miidhamaniin alatti, balaa qaqqabe kanaan naasuun kan jeeqamanii fi miiraan kan hubamanis ni heddummaatu.

Waan ta’eefis, gochi herrega siyaasaa humnoota muraasaatiin raawwatame kun ulaagaa kamiinnuu fudhatama kan hin qabnee fi mootummaan naannoo Oromiyaa cimsee kan balaaleffatu ta’uu ibsaa, qaamolee yakka kana raawwatan hunda seeratti dhiyeessuun gatii harka isaanii akka argatan gochuuf qaamolee bulchiinsaa mootummaa Federaalaa fi kan naannoo Amaaraa waliin ta’ee ciminaan kan hojjetu ta’uu hubachiisa.

Kabajamtoota ummattoota naannoo keenyaa

Ilaalchiifi gochi humnoota farreen nageenyaa kun nageenya biyyaa fi ummataa irratti kan aggaamamee dha. Ajandaalee adda addaa bocuudhaan bakkeewwan garaagaraatti rakkoo nageenyaa uumuu fi ummata tasgabbii dhorkuuf hojjetamaa kan jiruu dha. Adeemsa kanaan mootummaa dadhabsiisuufi nuffisiisuuf gocha raawwatamaa jiruu dha. Taateewwan jeequmsaa bakkaa bakkatti bifa gegeeddaratanii raawwatamaa turanirraa kan hubannee fi barannes kanuma agarsiisa.

Galmi humnoota kanneenii sirna, seeraa fi hoji-maata akka biyyaatti hojiirra jiruun faallaa socho’uun qaxxaamuraan aangoo siyaasaa qabachuurratti kan fuulleffatee dha. Abadan kun ammoo waan ta’us, yaadamus miti. Golee adda addaa keessa dhaabbatanii, tooftaa faallaa dantaa fi faayidaa waloo ummattoota biyyattii warreen danqan martinuu akka saaxilamaniif gara-kuteenyaan qabsoofna. Shira siyaasaa isaan qabatanii socho’an maseensuuf kan yeroo kamiiyyuu caalaa ijaaramnee socho’uu kan qabnu ta’uu carraa kanaan waamichakoo dabarsuun fedha.

Gama biraatiin, ummanni naannoo keenyaa aggaammii humnoota badii kanarratti ammas dammaquu fi cimee eeggachuu akka qabun hubachiisuu barbaada. Fedhiin humnoota kanneenii diigumsa labsuu fi wal-dhabdee hammeessuu dha. Waliin jireenya diiguu fi wal shakkii babal’isuu dha. Miira ummataa gara hin taanetti geessuu fi wal-fixiinsi akka uumamu taasisuu dha. Cabiinsaa fi kufaatii gubbaa dhaabatanii lallabuudhaan ummata guddaa xiqqeessuudhaaf ta’e jedhamee hojjetamaa kan jiruu dha.

Kanaafuu, nuti akka ummata waan deemaa jiru kana hubatuutti bilchinaan socho’uu fi tarsiimoo fi tooftaa shira xaxxootaa kana hundeerraa gogsuuf hojjechuu qabna. Abadan akka nu eeganii fi ittiin maqaa nu balleessuuf qophaa’an sanatti miiraan murteessuuf hin deemnu. Ittis dammaqneerra. Madda isaas adda baafataa jirra. Tokkummaa cimaa ummata keenyaatiin kan kaleessaarra har’a hojjechuuf qophoofneerra. Akkuma kaleessaa ummattoota waliin nagaan jiraachuu fi sabaa fi sablammoota nuwaliin jiraatan kabajaan jiraachifnee guddummaa keenya mirkaneessuuf ni hojjenna.

Dhugaan akka mirkanaa’uu fi diinni keenya akka qaana’u gochuun yeroo dhiyoo keessatti injifannoof akka geenyu shakkii hin qabu. Carraa kanaan, nuti akkuma kaleessaa sabootaa fi sab-lammoota naannoo keenya keessa jiran waliin nagaan akka jiraannu, barattoota naannoo biroorraa gara yunivarsiitiiwwan naannoo keenyaatti dhufan nageenya isaanii eeguudhaan akka ijoollee keenyaatti kunuunsuudhaan fedha humnoota badii akka fashaleessinu dhaamuun fedha. Xumurarratti, maatii barattoota lubbuun darbaniitiif jajjabina hawwaa, yeroo itti aanu kan itti waliin taanee gochoota farreen nageenyaa saaxiluudhaan ol’aantummaa seeraa mirkaneessuuf kan hojjennu akka ta’u irra deebi’ee ibsuu barbaada.

Obbo Shimallis Abdiisaa Pir.I/A Mootummaa Naannoo Oromiyaa
Onkoloolessa 30/2012
Finfinnee

Facebook Comments