Itoophiyaa keessatti naannolee sadiin alatti HIV/AIDS’n sadarkaa weerararraa akka jiran waajjirri Ittisaafi To’annoo HIV/AIDS Federaalaa himeera.

HIV/AIDS'n sadarkaa weerararraa

Itoophiyaa keessatti naannolee sadiin alatti HIV/AIDS’n sadarkaa weerararraa akka jiran waajjirri Ittisaafi To’annoo HIV/AIDS Federaalaa himeera.

Finfinnee, Dirree Dawaa, Harar, Gambeellaa, Affaar, Tigiraayi, Amaaraafi naannoo Beeneeshangul Gumuz weerara keessa jiraachuu isaanii daayiirketarri daayiiroktoreetii komiinikeeshinii waajirichaa Obbo Daani’eel Baatiri himaniiru.

Naannolee weerara kana keessa hin jirre ammoo: Somaalee, Oromiyaafi naannoo Sabaafi Sablammootaafi Ummattoota Kibbaa akka ta’an ibsu.

Akka seera Dhaabbata Fayyaa Addunyaatti jedhu obbo Daani’eel; walumaa galatti hawaasni dhibbaa ol yoo dhibbichaan qabame weerara akka jedhamu ibsuun naannolee kunneenis weerara keessa jiraachuu himu.

Ta’us garuu jedhu obbo Daani’eel; haala biyya keessa jiru weerara jechuun akka hin danda’amne ibsu.

Waajjiri Ittisaafi To’annoo HIV/AIDS Federaalaa dabalataanis dargaggoota biratti of dagachuun ol’aanaa akka jiru himu.

Waggatti lammiileen 23,000 ol vaayirasichaan ni qabamu; lammiileen 11,000 ol ta’an immoo vaayirasichaafi dhukkuboota vaayirasichaan wal qabataniin akka du’an ibsaniiru.

Itiyoophiyaan biyyoota Afrikaa talaallii Kaansarii fiixee gadameessaa kennan muraasa keessaa tokkodha.

Akka biyyaatti “of dagachuufi dhibaa’ummaan”akka jiru himu obbo Danii’el .Sababuma kanaan hawaasni HIV/AIDS gonkumaa hin jiru jedhee akka yaadu jiraachuus himu.

Kunis hedduminnaan dargaggootarratti akka mul’atu himu. Dhaabbilee barnoota ol’aanaatti, bakkeewwan piroojektoonni jiranitti, bakka oomishni abaaboo jiruufi namoota warshaa sukkaaraaf jecha shonkoora ciran biratti of dagachuun hedduminnaan bakkeewwan itti mul’atan ta’uus dubbataniiru.

Mootummaanis haala kana hubachuun asiin dura namoota hawaasaa keessaa bahaniin, koree garagaraa qindeessun, miidiyaaleefi namoota beekkamoo waliin ta’uun hojii adda addaa hojjachuuf sochiirra jiraachuu himaniiru.

Manni maree Eedsii Biyyaas waggoota shanan jahan darban xiyyeeffannaa osoo hin argatan turuu kaasun bara 2011 A.L.I irraa jalqabee irra deebiin hojii jalqabsiisuu himaniiru.

Tatamsa’inni HIV/ADIS sadarkaa biyyaatti yeroodhaa gara yerootti hir’ataa dhufuu obbo Daani’eel ni ibsu. Kanas lakkoofsaan yoo kaa’an 0.91 ta’a jechuun haalli amma biyya keessa jiru weerara jechuun akka hin danda’amne dubbatu.

Tatamsa’inni HIV/ADIS sadarkaa naannootti yoo ilaalamu tatamsa’inna akka biyyaatti jirurra akka caaluu obbo Daani’eel ibsaniiru.

Tatamsa’inni dhibbeentaadhaan yoo kaa’amu Gambeellaa %4.8, Finfinnee %3.4, naannoon Tigaraayifi Amaaraa immoo %1.2dha.

Akkasumas Dirree Dawaa, Harar, Affaariifi Beeneeshangul Gumuz immoo naannolee sadarkaa weerararra jiran jechuun ibsu.

Tatamsa’inna gad aanaa naannoleen qaban immoo; Somaalee (0.01) fi naannoo Sabaafi Sablammootaa fi Ummattoota Kibbaa (0.04) ta’uusanii himu.

Akka biyyaatti kutaalee hawaasaa keessa tatamsa’inni baay’innaan dubartoota daladala sal-qunnamtiirratti hirmaatan lakkoofsa heddu ta’uusaanii himaniiru.

Kunis %23 ta’uu ibsuun dubartoonni abbaa warraasanii du’aan dhaban gidduttis %19 ta’uu dubbatu.

Konkolaachiftoota karaa dheeraa imalanfi hidhamtoota seera biratti giddu galeessan tatamsa’inni sadarkaa biyyatti ol jedhee akka mul’atu dabalataanis ni ibsu.BBC

Facebook Comments